Хүмүүс худалдаа арилжааны тухай ярихдаа “итгэлцэл” гэдэг үгийг байнга хэрэглэдэг.
“Тэр хүнд итгэсэн.”
“Найдвартай хүн юм шиг санагдсан.”
“Итгээд мөнгөө шилжүүлчихсэн.”
Гэхдээ сонирхолтой нь ихэнх хүмүүс итгэлцлийг зан чанартай холбоотой зүйл гэж боддог.
Үнэндээ орчин үеийн худалдаанд итгэлцэл гэдэг нь хүний сайхан сэтгэл биш.
Эрсдэлийг тооцоолж болох механизм юм.
Танихгүй хоёр хүн яагаад худалдаа хийж чаддаг вэ?
100 жилийн өмнө худалдаа ихэвчлэн таньдаг хүмүүсийн хооронд явагддаг байсан.
Нэг дэлгүүрээсээ байнга юм авна.
Нэг зах дээрээ байнга наймаа хийнэ.
Нэг сум, нэг хороо, нэг хотын хүмүүс хоорондоо арилжаа хийдэг байв.Бие биетэйгээ бараг ижии аниа агаа болчихсон. Зүүн баруун гараар солилцоно.
Тиймээс итгэлцэл нь хүнийг таньдаг эсэх дээр тогтдог байсан.
Харин өнөөдөр бид:
- Танихгүй хүнээс утас худалдаж авдаг.
- Танихгүй хүнээс байр түрээслэдэг.
- Танихгүй хүнээс бараа захиалдаг.
Энэ үед итгэлцэл нь хүнийг таньдаг эсэхээс биш системээс хамаарч эхэлдэг.
Итгэлцэл бол эрсдэлийн тооцоо
Жишээ нь хэн нэгэн танд ингэж хэллээ гэж бодъё.
“Надад 1 сая төгрөг зээлчих.”
Таны хамгийн эхний асуулт юу байх вэ?
Ихэнх хүмүүс:
- Хэн бэ?
- Орлого нь ямар вэ?
- Буцааж төлөх үү?
гэж бодно.
Өөрөөр хэлбэл та тухайн хүний сайхан сэтгэлд,эсвэл сайн хүнд итгэх гэж байгаа биш.
Эрсдэлээ тооцож байгаа хэрэг.
Итгэлцэл гэдэг нь:
“Энэ хүн намайг хуурах магадлал хэр өндөр вэ?”
гэдэг асуултын дотоод хариулт юм.
Яагаад том платформууд ажилладаг вэ?
Олон хүн:
“Япончууд шударгын туйл болохоор.”
эсвэл
“Барууныхан аймаар соёлтой болохоор.”
гэж боддог.
Гэхдээ энэ нь гол шалтгаан биш.
Том платформууд хүмүүсийг сайн хүн болохоор нь л итгэж ажилладаггүй.
Харин муу хүн байсан ч системийг ашиглан бусдыг хохироох боломжийг нь багасгадаг.
Жишээ нь:
- Үнэлгээ байдаг.
- Худалдан авалтын түүх байдаг.
- Маргаан шийдвэрлэх журам байдаг.
- Төлбөр хамгаалах механизм байдаг.
Эдгээр нь бүгд итгэлцлийн дэд бүтэц юм.
Итгэлцэл байхгүй үед юу болдог вэ?
Танихгүй хоёр хүн худалдаа хийх гэж байна.
Худалдан авагч:
Би мөнгөө алдахгүй байхыг хүсэж байна.
Худалдагч:
Би бараагаа алдахгүй байхыг хүсэж байна.
Хэрэв дундын баталгаа байхгүй бол аль нэг нь эрсдэл үүрнэ.
Ихэнхдээ худалдан авагч мөнгөө эхэлж шилжүүлдэг.
Тэр мөчөөс эхлэн худалдаа биш, найдвар эхэлдэг.
Учир нь мөнгө явсан.
Гэхдээ бараа хараахан ирээгүй. Одоо бараа ирээсэй гээд л тэнгэр бурхан будда исустээ залбирах л үлдлээ, 😃
Итгэлцлийн хамгийн энгийн томъёо
Итгэлцлийг дараах байдлаар ойлгож болно.
Баталгаа их байх тусам итгэлцэл өснө.
Эрсдэл их байх тусам итгэлцэл буурна.
Тиймээс хүмүүсийн хооронд итгэл бий болгох хамгийн хурдан арга нь:
Хүмүүсийг өөрчлөх биш,
баталгааг нэмэх байдаг.
Итгэлцлийн оноо гэж яагаад хэрэгтэй вэ?
Хэрэв систем бүх хэрэглэгчийг яг адилхан гэж үзвэл шинэ бүртгэлтэй залилагч болон олон жил асуудалгүй худалдаа хийсэн хэрэглэгч хоёр ижил харагдана.
Тиймээс платформууд дараах мэдээллийг цуглуулдаг.
- Баталгаажуулалт
- Худалдааны түүх
- Гомдлын түүх
- Үнэлгээ
- Маргааны бүртгэл
Энэ нь хүнийг сайн эсвэл муу гэж дүгнэж байгаа хэрэг биш.
Харин эрсдэлийг хэмжиж байгаа хэрэг.
Дүгнэлт
Итгэлцэл гэдэг нь хүний сайхан сэтгэлд найдахыг хэлдэггүй. Тэр тусмаа бизнес дээр.
Харин эрсдэл хүлээн зөвшөөрөх хэмжээг хэлдэг.
Тиймээс орчин үеийн худалдаанд хамгийн үнэ цэнтэй зүйл нь хүмүүсийг илүү шударга болгох биш.
Харин шударга хүн ч, шударга биш хүн ч оролцсон байсан худалдаа хэвийн явагдах бүтэц бий болгох явдал юм.
Танихгүй хоёр хүн аюулгүй арилжаа хийж чаддаг болсон мөчөөс эхлэн итгэлцэл бий болдог.
Сэтгэгдэл